جمعه 30 ارديبهشت 1300 / 20 مى 1921 / 12 رمضان 1339 * مسدود شدن راه سرخس به دليل شيوع بيمارى « و با » در سرخس ، روس‌ها جهت مقابله با اين بيمارى پزشك به « سرخس كهنه » اعزام نمودند و از امروز راه سرخس به ايران را به كلى مسدود كردند . 1 * اخطار حكومت‌نظامى به صاحبان كارگاه‌هاى الكل‌سازى حكومت‌نظامى تهران با انتشار اعلانى به كليه شيركچىها و صاحبان كارگاه‌هاى الكل‌سازى ، كه از تحويل اجناس خود به مأمورين رسومات خوددارى نمود و خانه‌هاى خود را ترك كرده بودند اخطار داد ، بنا به دستور رياست وزرا ، از امروز بايد به خانه‌هاى خود بازگشته و در برابر قوانين مقاومت ننمايند . زيرا در غير اين صورت ، دارايى آنها ضبط و شديدا مجازات خواهند شد . 2 * انتقال ساختمان وزارت عدليه اسباب و اثاثيه وزارت عدليه از ساختمان سابق مسعوديه به پارك « ظل السلطان » 3 منتقل گرديد . 4 * انتصاب مصدق ديوان به حكومت گنبد قابوس به پيشنهاد « ظهير الملك » حكمران استرآباد ، « مصدق ديوان » به حكومت صحرا و گنبد قابوس معين گرديد . 5

--> ( 1 ) . تلگراف از سرخس به وزير خارجه ، 31 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 30 ، پ 28 ، ص 17 . ( 2 ) . روزنامه ايران ، 1 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 3 ) . مسعود ميرزا ظل السلطان فرزند ارشد ناصر الدين شاه كه قبلا يمين الدوله لقب داشت ، روز بيستم صفر سال 1266 ق ، برابر با پنجم ژانويه 1850 م ، به دنيا آمد . ظل السلطان سه سال از مظفر الدين شاه بزرگتر بود ولى چون مادرش عقدى نبود به وليعهدى انتخاب نگرديد . دربارهء مأموريت‌هاى ظل السلطان از نظر حكومتى بايد گفت كه در ميان حكام دوره قاجاريه طول مدت مأموريت ظل السلطان فرزند ارشد ناصر الدين شاه از همه بيشتر بود . مسعود ميرزا ظل السلطان سى و چهار سال متوالى حاكم اصفهان و قريب چهل و پنج سال متناوب مالك الرقاب بلا معارض مازندران و اصفهان و فارس و مدتى نيز فرمانرواى مطلق العنان هفده شهر ايران بود . مدت حكومت ظل السلطان در مازندران ، استرآباد ، تركمان يموت ، سمنان و دامغان در حدود دو سال و دو ماه بود و پس از ورود به تهران در ذى حجه 1279 ق ، با همدم الملوك كه بعدها به همدم السلطنه ملقب گرديد ازدواج كرد ، همدم السلطنه تا پايان عمر يعنى تا سال 1292 ق ، كه در اصفهان بر سرزا رفت با ظل السلطان زندگى كرد . ظل السلطان پس از برگزارى مراسم عقد و ازدواج به فرمانفرمايى فارس انتخاب گرديد و دوره حكمرانى او دو سال به طول انجاميد . او از انتصاب خود به فرمانفرمايى فارس بسيار خوشحال بود ظل السلطان تا سال 1305 ق ، حاكم اين ايالات و ولايات بود . اصفهان ، بختيارى ، يزد ، فارس ، خوزستان ، كرمانشاه ، كردستان ، بروجرد ، لرستان ، عراق ، كمره ، گلپايگان ، خوانسار ، ملاير ، تويسركان ، نهاوند ، محلات و به عبارت ديگر كليه نواحى جنوب و غرب ايران و تقريبا نصف ايران را داشت . ولى از سال 1305 ق ، حكومت ظل السلطان محدود و منحصر به اصفهان شد . لكن در سال 1307 ق ، حكومت يزد ، عراق و گلپايگان هم با دادن پيشكش به شاه دوباره به وى واگذار گرديد . در سال 1309 ق ، حكومت عراق عجم از وى گرفته شد و به جاى آن حكومت خوانسار و محلات به او واگذار گرديد و تا سال 1310 ق ، اين وضع ادامه داشت . در سال 1310 ق ، ظل السلطان دوباره به خيال افتاد كه به جاى كامران ميرزا نايب السلطنه برادر صلبى خود وزير جنگ شود و در اين رابطه تشبثاتى هم نمود لكن اقدامات وى در اين باب مانند سال 1302 ق ، نتيجه‌اى نبخشيد زيرا روس‌ها با وزير جنگ شدن وى مخالف بودند . سرانجام ظل السلطان در سال 1337 ق ، درگذشت . ( تاريخ مسعودى ، ديباچه ؛ ظل السلطان ، ج 1 ، ص 9 - 23 ) . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 1 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 5 ) . تلگراف وزارت خارجه به كارگزارى خراسان ، اسناد ملى ايران ، شم ت 293003253 .